Jump to content

Axa do Ŋgɔ

Tso Wikipedia
Woezɔ̃ va Eʋe Wikipedia dzi!
Image
Sidzedze ƒe dɔwɔƒe si woate ŋu azã faa, afisi amesiame ate ŋu atsɔ eƒe sidzedze akpe ɖe eŋu le.

Image

Image
Nyati siwo woɖe ɖe go
Image

Jane Naana Opoku-Agyemang (22 November 1951) nye Ghanatɔ agbalẽnyala kple dunyahela si le dɔ wɔm fifia abe Ghana ƒe dukplɔla ƒe kpeɖeŋutɔ enyilia le Dukplɔla John Mahama ƒe kpɔkplɔ te tso January 7, 2025 dzi. Tsã la, enye Sukudede ƒe Nyawodzikpɔla tso February 2013 va ɖo January 2017 le Dukplɔla Mahama ƒe dziɖuɖu gbãtɔ te. Enye nufialagã, eye wònye nyɔnu gbãtɔ si nye dziɖuɖumegã ƒe kpeɖeŋutɔ le dukɔa ƒe yunivɛsiti aɖe me le Ghana esime wòxɔ dɔ abe Cape Coast Yunivɛsiti ƒe dziɖuɖumegã ƒe kpeɖeŋutɔ ene. Ewɔ dɔ abe Nyɔnuwo ƒe Yunivɛsiti si le Afrika le Zimbabwe ƒe kplɔla ene va sebɖe esime wòɖe asi le dɔ ŋu le August 2024.

Le December 2020 ƒe Ghana dukplɔla ƒe tiatia me la, Opoku-Agyemang nye ame si John Mahama tia be wòanye eƒe kpeɖeŋutɔ le NDC ƒe akpaa ƒe tikiti dzi. Wogatiae ake be wòanye Mahama ƒe duɖimekeke zɔhɛ le ƒe 2024 me eye wòɖu dzi, eye wòzu nyɔnu dukplɔla ƒe kpeɖeŋutɔ gbãtɔ. Woɖua azã na Opoku-Agyemang le esi wògbã mɔxenuwo eye wòɖo ŋutinya me nu veviwo gbɔ le Ghana ƒe agbalẽnyalawo kple dunyahehe me ta.

Xlẽ yi edzi le afisia...


Image

Image
Nyati nyuiwo
Image

Gana nye Afrika dukɔwo dometɔ ɖeka. Ele Afrika ƒe ɣetoɖoƒe lɔƒo. Gana do liƒo kple Togo kple, Nyiɖu Ƒuta kpakple Burkina Faso. Aƒu si woyɔna be Gulf of Guinea la le eƒe anyiehe lɔƒo. Eƒe dukɔmenɔlawo ƒe xexlẽme ɖo 32,833,031 lɔƒo (2016). Woɖo Gana tso Gold Coast kpakple British Togoland si nɔ Fransetɔwo ƒe dziɖuɖu te la ƒe kpekpe me. Gana dukɔa xɔ dokuisinɔnɔ tso Eŋlisiawo gbɔ le Tedoxe 6 dzi, le ƒe 1957 me. Gana ƒe fiadzue nye Accra. Xlẽ yi edzi le afisia.....


Image

Highlife nye Ghanatɔwo ƒe hadzidzi ƒomevi aɖe si dzɔ tso egbegbe Ghana ƒe ƒutaduwo me le ƒe alafa 19 lia me, le eƒe ŋutinya me abe Britaintɔwo ƒe kɔnyinyi ene kple eƒe asitsamɔwo le ƒutanyigbawo dzi. Afrikatɔwo ƒe haƒoƒo kple ɣetoɖoƒedukɔwo ƒe haƒoƒo ƒe ha vovovowoe ƒo ƒu ɖe ha sia me.

Xlẽ yi edzi le afisia.....


Image

Image
Ènyaa...?
Volta Region
Image
Image
Dukɔ Ghana
Toxɔdu Ho
Distriktwo 25
Kekeme 20,570 km²
Xexleme (2000 Census) 1,635,421
ISO 3166 code GH-TV

Volta Region (Amugã Nutome) si woyɔna tsa be Togoland alo British Togoland nye Ghana ƒe nuto wuiade wo dometɔ ɖeka. Ele ɣetoɖoe kpadzi ne Togo eye le ɣedzeƒe kpadzi na Amuga tɔsisi la. Efe toxɔdue nye Ho.

Distriktwo

Distriktwo 25 le Volta nutoame.

DistriktToxɔduMɔmefia
Adaklu DistriktAdaklu WayaTogbe Gbogbi Atsa V
Afadjato (East Dayi) DistriktVe GolokwatiAngela Oforiwaa Alorwu-Tei
Agotime Ziope DistriktKpetoeMichael Kobla Adzaho
Akatsi North DistriktAve DakpaJames Gunu
Akatsi South DistriktAkatsiPeter Kwasi Nortsu-Kotoe
Biakoye DistriktNkonya AhenkroLouis Nana Akattah
Central Tongu DistriktAdidomeBubbey Dzinadu
Ho Municipal DistriktHoIsaac Kwasi Kodobisah
Ho West DistriktDzolokpuitaSamuel Ewoade
Hohoe Municipal DistriktHohoeVictor-Herman Condobrey
Jasikan DistriktJasikanNana Barima Kumessy-Bonsy II
Kadjebi DistriktKadjebiSeth Alifui
Keta Municipal DistriktKetaSylvester Tornyeava
Ketu North DistriktDzodze
Ketu South Municipal DistriktDenuBernard Frank Amarble
Kpando Municipal DistriktKpanduFrancis Ganyaglo
Krachi East DistriktDambaiRapheal Kofi Ogyemoko
Krachi Nchumuru DistriktChindiri
Krachi West DistriktKete KrachiKwame Ponye
Nkwanta North DistriktKpassaPaul Levin Gyato
Nkwanta South DistriktNkwantaJoseph Nyofam Ninkab
North Dayi DistriktAnfoega
North Tongu DistriktBattor Dugame
South Dayi DistriktKpeveKafui Bekui
South Tongu DistriktSogakopeKwabla Woyome


Image

Image
Ŋkekea ƒe nɔnɔmetata


Image

Image
Wikimedia ƒe dɔwɔwɔwo
Image
Commons
Nyadzɔdzɔgblɔmɔnuwo ƒe nudzraɖoƒe femaxee
Image
Wiktionary
Nyagɔmeɖegbalẽ kple nyagɔmeɖegbalẽ
Image
Wikidata
Sidzedze ƒe gɔmeɖoanyi femaxee
Image
Wikiquote
Nyayɔyɔwo nuƒoƒoƒu
Image
Wikibooks
Nusrɔ̃gbalẽwo kple mɔfiamegbalẽwo femaxee
Image
Wikisource
Agbalẽdzraɖoƒe si me nyatakakawo le femaxee
Image
Wikispecies
Lã ƒomeviwo ƒe ŋkɔwo ƒe xexlẽdzesiwo
Image
Wikiversity
Nusɔsrɔ̃nuwo kple dɔwɔnawo femaxee
Image
Meta-Wiki
Wikimedia dɔa ƒe ɖoɖowɔwɔ