Premio Princesa de Asturias das Letras
| Premio Princesa de Asturias das Letras | |||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Premio Princesa de Asturias | |||||||
| |||||||
| |||||||
| |||||||
| Wikidata C:Commons |
O Premio Princesa de Asturias das Letras (até 2014, se denominou Premio Príncipe de Asturias das Letras) é un premio concedido pola Fundación Princesa de Asturias (até 2014, denominouse Fundación Príncipe de Asturias) desde 1981, á persoa, grupo de persoas ou institución cuxo labor creador ou de investigación represente unha contribución relevante á cultura universal nos campos da Literatura ou da Lingüística.
Dende o a denominación estaba en masculino, príncipe de Asturias, mais, en outubro de 2014, o padroado da Fundación Príncipe de Asturias aprobou que tanto a institución como os premios pasasen a denominarse «Princesa de Asturias» por mor da proclamación de Filipe de Borbón como rei, Filipe VI, polo que a súa herdeira, a infanta Lionor, pasou a ser Princesa de Asturias e herdeira da Coroa de España e Presidenta de Honor da Fundación Princesa de Asturias, e tódolos premios pasaron a empregar a forma feminina.[1][2][3]
Lista de galardoados
[editar | editar a fonte]| Ano | Imaxe | Persoa ou institución premiada | Nacionalidade | Actividade | Motivo |
|---|---|---|---|---|---|
| 1981 | José Hierro [4] | Poeta | |||
| 1982 | Gonzalo Torrente Ballester | Profesor, novelista, periodista, crítico e autor dramático | |||
| Miguel Delibes | Novelista | ||||
| 1983 | Juan Rulfo | Novelista | |||
| 1984 | Pablo García Baena | Poeta | |||
| 1985 | Ángel González | Poeta e ensaísta | |||
| 1986 | Mario Vargas Llosa | Novelista, periodista, ensaísta, político | |||
![]() | Rafael Lapesa | Filólogo e escritor | |||
| 1987 | ![]() | Camilo José Cela | Escritor e novelista | ||
| 1988 | Carmen Martín Gaite José Ángel Valente | Escritora, novelista e poeta Escritor, poeta, ensaísta e tradutor |
|||
| 1989 | Ricardo Gullón | Avogado, escritor, crítico literario e ensaísta | |||
| 1990 | Arturo Uslar Pietri | Avogado, periodista, escritor, produtor de televisión e político | |||
| 1991 | Pobo de Porto Rico | Poboación | |||
| 1992 | Francisco Nieva | Dramaturgo, escenógrafo, director de escena, narrador e debuxante | |||
| 1993 | Claudio Rodríguez | Poeta | |||
| 1994 | Carlos Fuentes | Escritor, novelista e ensaísta | |||
| 1995 | Carlos Bousoño | Poeta e crítico literario | |||
| 1996 | Francisco Umbral | Periodista, novelista, ensaísta, biógrafo e poeta | |||
| 1997 | Álvaro Mutis | Escritor e poeta | |||
| 1998 | Francisco Ayala | Escritor, ensaísta e tradutor | |||
| 1999 | Günter Grass | Escritor e artista | |||
| 2000 | Augusto Monterroso | Escritor e ensaísta | |||
| 2001 | Doris Lessing | Escritora e novelista | |||
| 2002 | Arthur Miller | Dramaturgo e guionista | |||
| 2003 | Fatema Mernissi Susan Sontag | Historiadora, ensaísta, socióloga e profesora Novelista, ensaísta e activista política |
|||
| 2004 | Claudio Magris | Escritor, novelista, profesor e tradutor | |||
| 2005 | Nélida Piñón | Escritora e novelista | |||
| 2006 | Paul Auster | Poeta, novelista e guionista de cine | |||
| 2007 | Amos Oz | Escritor, novelista e periodista | |||
| 2008 | Margaret Atwood | Poetisa, novelista e crítica literaria | |||
| 2009 | Ismail Kadaré | Escritor, novelista e poeta | |||
| 2010[5] | Amin Maalouf | Escritor | |||
| 2011[6] | Leonard Cohen | Poeta e cantante | |||
| 2012 | Philip Roth | Novelista | |||
| 2013 | Antonio Muñoz Molina | Novelista | |||
| 2014 | John Banville | Novelista | |||
| 2015 | Leonardo Padura | Escritor | |||
| 2016 | Richard Ford | Novelista | |||
| 2017 | Adam Zagajewski | Poeta | |||
| 2018 | Fred Vargas | Novelista | |||
| 2019 | Siri Hustvedt[7] | Novelista | |||
| 2020 | Anne Carson | Poeta | |||
| 2021 | Emmanuel Carrère | Novelista | |||
| 2022 | Juan Mayorga | Dramaturgo | |||
| 2023 | Haruki Murakami | Novelista | |||
| 2024 | Ana Blandiana[8] | Poeta e ensaísta | |||
| 2025 | Eduardo Mendoza[9] | Narrador, dramaturgo e ensaísta | "O Xurado destaca a decisiva aportación de Eduardo Mendoza ás letras en lingua española do último medio século, cun conxunto de novelas que combinan a vontade de innovación coa capacidade de chegar a un público moi amplo, e que gozan de extenso recoñecemento internacional".[10] | ||
| 2026 | Julian Barnes[11][12] | Narrador e ensaísta | "(...) a súa condición de extraordinario narrador e ensaísta, dotado de humor, ironía e, nas súas propias palabras, dun "optimismo melancólico e un pesimismo alegre", distíngueo. Barnes ofrece unha visión lúcida, cálida e compasiva da humanidade, empregando a memoria como formadora de identidade sen renunciar á imaxinación, co amor como principio esencial.
A súa obra, cunha perspectiva europea, reinterpreta a historia da literatura, a arte, a música e mesmo a gastronomía, acadando un estilo único que o distingue dentro dunha xeración de autores británicos particularmente brillantes que deron forma á literatura contemporánea."[12] |
Galardoados por país
[editar | editar a fonte]| País | Número de galardoados |
|---|---|
| 18 | |
| 6 | |
| 3 | |
| 2 | |
| 2 | |
| 2 | |
| 1 | |
| 1 | |
| 1 | |
| 1 | |
| 1 | |
| 1 | |
| 1 | |
| 1 | |
| 1 | |
| 1 | |
| 1 | |
| 1 | |
| 1 | |
| 1 | |
| 1 | |
| 1 | |
| 1 |
Notas
[editar | editar a fonte]- ↑ "S.A.R. LA PRINCESA DE ASTURIAS". fpa.es (en castelán). Consultado o 8 de xuño de 2021.
- ↑ "Fundación Príncipe de Asturias". fundacionprincipedeasturias.org (en castelán). Consultado o 1 de xullo de 2021.
- ↑ "La fundación. Origen y fines" (PDF). fpa.es (en castelán). 2022. Arquivado dende o orixinal (PDF) o 05 de xullo de 2023. Consultado o 5 de xullo de 2023.
- ↑ Vaquero, José Manuel (4 de xullo de 1981). "José Hierro, premio Príncipe de Asturias de literatura por "la vigorosa originalidad de su obra"". elpais.com (en castelán). Consultado o 14 de maio de 2025.
- ↑ El escritor libanés Amin Maalouf, Príncipe de Asturias de las Letras
- ↑ I. Seisdedos (1 de xuño de 2011). "Leonard Cohen, Príncipe de Asturias de las Letras". El País. Consultado o 1 de xuño de 2011.
- ↑ "SIRI HUSTVEDT. PREMIO PRINCESA DE ASTURIAS DE LAS LETRAS 2019". fpa.es. 26 de maio de 2019. Consultado o 26 de maio de 2019.
- ↑ "Ana Blandiana. PREMIO PRINCESA DE ASTURIAS DE LAS LETRAS 2024". Fundación Princesa de Asturias (en castelán). 23 de maio de 2024. Consultado o 23 de maio de 2024.
- ↑ Lamor, Andrea Aguilar, Màrius (2025-05-14). "Eduardo Mendoza gana el Premio Princesa de Asturias de las Letras". El País (en castelán). Consultado o 2025-05-14.
- ↑ Acta do xurado (14 de maio de 2025). "Eduardo Mendoza. Premio Princesa de Asturias de las Letras 2025". fpa.es (en castelán). Consultado o 14 de maio de 2025.
- ↑ De Miguel, Rafa de Miguel; Fanjul, Sergio C. (10 de xuño de 2026). "Julian Barnes, galardonado con el Premio Princesa de Asturias de las Letras 2026". elpais.com (en castelán). Consultado o 11 de xuño de 2026.
- 1 2 Acta do xurado (10 de xuño de 2026). "Julian Barnes. Premio Princesa de Asturias de las Letras 2026". fpa.es (en castelán). Consultado o 11 de xuño de 2026.
Véxase tamén
[editar | editar a fonte]| A Galipedia ten un portal sobre: Asturias |










































