Acuèlh
Lutz sus...
George Washington (22 de febrièr de 1732 — 14 de decembre de 1799), foguèt lo primièr president dels Estats Units (1789 – 1797) e comandant en cap de l’armada continentala de las fòrças revolucionàrias pendant la Guèrra d'Independéncia dels Estats Units (1775–1783).
Washington comencèt de ganhar de trofèus, en armant de tropas de Virgínia (Estats Units) per apiejar l’Empèri Britanic pendent la Guèrra francesa e indiana (1754–1763), un conflicte qu’el a l’amagat ajudèt a provocar. Après aver menat a la victòria nòrd-americana dins la Guèrra de Revolucion, renoncièt a las sieunas cargas militaras e tornèt a la vida de plantaire, çò que li portèt encara mai de renom. En 1787, presidiguèt la Convencion de Filadèlfia qu’esbossèt la Constitucion dels Estats Units d’America e en 1789, foguèt elegit de manièra unanima coma primièr president dels Estats Units. Sos dos periòdes d’administracion establiguèron fòrça politicas e tradicions qu’existisson fins a uèi. Abans la fin del periòde de govèrn, Washington se retirèt dins la vida civila, en establir aital un important precedent de cambiament de govèrn pacific que serviguèt d’exemple non solament als Estats Units mas tanben dins d’autras futuras republicas.
O sabiatz?
- Un aristocrata d'Auvèrnhe, Gilbèrt dau Motier de La Faieta (imatge), foguèt un general dins las doas revolucions americana e francesa.
- Lo lògo de l’OGC Niça pòrta en occitan Despì 1904 solament despuèi 2013.
- L’Encyclopaedia occitanica es pas una enciclopèdia.
- Lo grop de death metal Gojira que s’aperava Godzilla a sa creacion a Ondres, en Gasconha.
- Argentina a quatre noms egalament oficials: Nacion argentina, Províncias unidas del Riu de la Plata, Republica argentina e Confederacion argentina.
- D'un biais indirèct, la vila de Marselha auriá donat son nom a l’ouzo.
- L’estau de la comuna d’Embèrt z-es redond.
Nòvas
- 13 de junh de 2026: l’aubanhenc Pacôme Dadiet se ganha lo campionat d’NBA amb los Knicks de Nòva Iòrc. (imatge)
- 7 de junh: la marselhesa Lucie Granier e la peçaguesa Lylou Borg se guanhan la liga de las campionas d’andball damb lo Metz Handball entraïnat preu bordalés Emmanuel Mayonnade.
- 24 de mai: Romuald Wadagni ven president de Benin.
- 23 de mai: l’Union Bordèu Begla se guanha preu dusau còp la Copa d’Euròpa deus Campions de rugbi de XV.
- 22 de mai: lo Club de Rugbi de Montpelhièr Erau se ganha pel tresen còp la Challenge Cup europèa de rugbi de XV.
- 12 de mai: Rhun ap Iorwerth es elegit primièr ministre de Galas.
- 9 de mai: Péter Magyar es elegit primièr ministre d'Ongria.
- 8 de mai: Laura Fernández ven presidenta de Còsta Rica.
- 4 de mai: Gilles Giovannangeli ven president de l'executiu de Corsega.
- 13 d'abril: Beinir Johannesen es elegit primièr ministre de las Illas Feròe.
- 12 d'abril: Nîzar Amêdî ven president d'Irac.
- 10 d'abril: Min Aung Hlaing ven president de Birmania.
- 7 d'abril: Tô Lâm es elegit president de Vietnam.
- 4 d'abril: Albulena Haxhiu ven presidenta interimària de Cossòva.
- 1èr d'abril: Alice Mina e Vladimiro Selva venon capitanis regents de Sant Marin.
- 10 e 13 de març: l’esquiaire occitan Arthur Bauchet se ganha doas medalhas d’aur als Jòcs paralimpics d'ivèrn de Milan e Cortina.
- 23 de febrièr: morís a Manòsca l'escrivan e istorian occitan Glaudi Barsotti.
- 18 de febrièr: José María Balcázar es elegit president interimari de Peró.
- 7 de heurèr de 2026: a la fin deu mandat deu Conselh presidenciau de transicion a Haití, Alix Didier Fils-Aimé ven president interimari.
- 25 de genièr: morís a Sant Africa l'escrivana e cantaira occitana Maria Roanet.
- 3 de genièr: los Estats Units d'America atacan Veneçuèla e capturan lo president Maduro.
- 2 de genièr : Ciutat de La Patz ven la capitala de la Guinèa Eqüatoriala.
- 1 de genièr : Guy Parmelin ven tornar president de Soïssa; Bulgaria rejonh la zona de l’èuro.
| Meta-Wiki Coordinacion de totes los projèctes* |
Wikiccionari Diccionari universal |
Wikinews Actualitats liuras* | |||||
| Wikilibres Ensemble de tèxtes pedagogics |
Wikiquote Recuèlh de citacions* |
Wikisource Bibliotèca universala | |||||
| Wikiversitat Comunautat pedagogica dobèrta* |
Wikispecies Inventari del vivent* |
Wikimedia Commons Banca de donadas multimèdia* |
*Projècte sens version en occitan o parcialament traduit
