Barellé
Barellé (Zea mays ssp. mays) iyanaritu seddi taneng-taneng, selainna gandong na ase, iyae mabbere karbohidrat. Ri onrong assalengna, Amerika Tengah sibawa Selatan, iyaro barellé ripancaji anreang esso-esso. Makkokkoe, tenniya tau bawang manre barellé. Nulle toni mancaji anreangna olok-kolok pappada manuk e. Pole iyaro barelle nulle to ki runtuk minynyak na labbu'. Nappi nulle to i patama' ri rupa-rupa industeri e.

Pole iyaro barelle nulle ku magguru rupa-rupa pappadissengngeng biologi na taneng-taneng nenniya laonruma e. Sipungenna pammulang aba' 20 , nulle to ki magguru genetika pole iyae taneng-tanengnge, na nulle ki runtuk carana maebbu taneng-taneng baru iyae lebbi magello'. Ku fisiologina, iyae barelle iaseng to i taneng-taneng C4 nasaba' madeceng naala caiyana la mataesso e.[1][2]
Assaleng
[padécéng | padéccéng pabbéré]Iyaro barelle maderri ri aseng assalengna pole seuwa taneng-taneng iyae pappada barelle, asengna teosinte (Zea mays ssp. parviglumis). Iyaro wettu i parellu na iyae taneng-taneng lea e nulle i patama',lettu' 7.000 taung, na nulle i patama gen-gen pole <i>subspesies</i> laingnge, pappada Zea mays ssp. mexicana. Asengna 'teosinte' ri pake untu' mappakkattai sininna <i>spesies</i> rilaleng <i>genus</i> Zea, sangadinna Zea mays ssp. mays. Purana i patama', de'ni wedding barelle e tuwo lea ri alangnge.[3]
- ↑ Nutrient deficiency in corn Accuwang:Webarchive. Laman perbandingan gejala fisik kekurangan hara pada jagung, sebagai pedoman bagi tanaman serealia lain.
- ↑ Nutrient management. Menggambarkkan gejala defisiensi dan keracunan (toksisitas) mineral pada jagung sebagai contoh.
- ↑ Gepts P. 2004. Crop Domestication as a Long-term Selection Experiment. In: Janick J. Plant Breeding Reviews, Vol. 24, Part 2, ISBN 0-471-46892-4. John Wiley & Sons, Inc. hal. 6.