Và al contegnud

Pagina principala

De Wikipedia
Benrivad in su la Wikipedia in lengua lombarda
L'enciclopedia libera qe tuts i pœl dar una man a scriver
con 80 248 vox

Acess segur
Version standard

Clica chì per vardà l'indes di pagine Varda l'index   ImageVarda la Guida essenziala   Image Pajina principala in Nœva Ortografia Lombarda   ImageDervir un cunt   Image Wikisource in Lombard   Image Wikizionari in Lombard

Image
Image

Vox ind la vedrina

Image
Lodovigh el Nigher

El Lodovigh Maria Sforza (latin: Ludovicus Maria Sfortia; 3 de vost del 145227 de masg del 1508), cognossud ancasì con la scormagna de “El Nigher” o “El Mor”, l’è stait duca de Milan del 1494 infina al 1499 adree a la mort del nevod Sgiovann Galeazz Sforza, e duca de Bari del 1479 al 1500.

Amalastant che el fudess nomà el quart fiœul del Franzesch Sforza – e donca fœura de la suzzession de la fameja – el Lodovigh a l’era un hom propri ambizzios e l’è riessid a la fenitiva a meter sota tut Milan. A l’inizzi l’ha ciapad la resgenza del ducad de la cugnada Bona Savoja, e pœu l’è suzzedud formalment al nevod quand che l’è mort, con l’indà a passà fœura i dessendent lesgitem sœu de lu chì. Es dis puranca che l’haiva invelenid sgiò el nevod intravers una gamina che l’haveva trait in pee personalment.

Ind el cors del sò regn, Milan l’ha vedud la fiorida del Renassiment e, in sgionta, la sò cort l’era famosa fiss per el sò grandœur e in Lombardia, e in Italia. A l’era un gran patron dei art e el finanziava un frach de artista a la cort milanesa – intra i quai ghe figurava el Leonardo da Vinci – e, de facc, a l’è propri lu che el gh’ha ordenad al Leonardo de fà su la picciura de La Zena Darera.

El Lodovigh l’era considerad fofign e caprizzios. Quand che el gh’haveva de frontà i menasce del rè Fons II de Napoli, el Lodovigh el gh’ha rogad ai Franzes de vutàll e j’ha fait donca vegnì sgiò in Italia, nomà per vesser pœu minga bon de defendes del periguel representad de lor chì. L’è stait salvad nomà de l’intervent de la sò fomna, la Beatriz d’Est. Quand che lee chì l’è morta, a gh’è vegnud adoss la depression e la sò cort l’è passada del vesser in festa a la desperazzion pussee completa. A la fenitiva, el s’è rendud al rè Luvis XII de Franza, che el l’ha impresonad via in Franza indova l’è morud.

(Innanz)

Image
Image

A l' savivet qe ...

Image
El Cociancich

El Pietro Cociancich (italianizad in Pietro Canziani; Umago, 7 de marz 1884 - Castelfranch, 17 de setember 1944) a l'è stad un anarchegh italian, che l'ha combatud insema ai republegan in la guerra civil spagneoula e l'ha tolt part anca a la lota contra el fassism italian.

El Cociancich el nass a Umag, cità de l'Istria che al temp la partegniva a l'Imperi d'Austria, fioeul de l'Antonio e de la Maria Vouk. Legnamer de profession, el se svesina de sgiovin al moviment anarchegh e ghe va dent ai moviment triestin, ben sorveliad di polee asburgegh. El va soldad in la Gran Guerra, indova che l'è mariner de la Marina austriega.

Quand che la soa banda la passa al Regn d'Italia el se troeuva a lotà contra i fassista, per esempi cont el difender la Cambra del Lavorà de Triest: i squadrasce negher ghe brusarànn la cà per quella reson chi.

In del setember del 1925 ghe troeuven un toch de granada in cà e 'l denonzien, e l'ann adree a l'è arestad a Oneglia, intant che 'l provava a lassà el Paes illegalment. Del 1928 a l'è arestad a Fium, indova che l'era dree a cercà un lavorà o a scapà, perchè el gh'haveva di daner fals. Semper l'istess ann la Milizzia Volontaria per la Sigurezza Nazzional de Turin el definiss 'me l'anarchegh pussee ativ de Triest.

(Va inanz)

Image
Image

Ind i oltre lengue...

I dex Wikipedie con plussee articoi: Ingles, Cebuan, Todesc, Svedes, Frances, Olandes, Russ, Spagnœl, Italian, Arab Egizian

Oltre lengue minoritarie: Piemontes, Catalan, Sardegnœl, Galles, Galizian, Ciovaç, Alemann, Sicilian, Tatar de Crimeia, Mannes.

Image
Image

Un proverbe a cas

"A vestir su una fassina la par una rejina"
Sqiça qé per atualizar la pajina
Image
Image

Ocio!

  1. La lengua lombarda la g'ha miga un standard parlad o scriit, donca in su la Wikipedia i se dopera plussee de ortografie. L'è conseiad doperar-n vuna in tra la Scriver Lombard e la Nœva Ortografia Lombarda, ma i g'è anc dei grafie locai; per savir-n plussee, varda i ortografie acetade.
  2. La Wikipedia la garantess miga i so contegnids e l'è gnanca censurada per i s'cietin.
Image
Image

Wikipedia

Wikipedia l'è un'enciclopedia libera e portada inants apena de utents volontare. Ol so obietiv l'è de menar la cognossenza libera a tuts e in plussee lengue qe s'pœl.

I nosts Cinq Pilaster i è:

  1. La Wikipedia l'è un'enciclopedia e miga un regœier de informazion senza controll
  2. La Wikipedia la g'ha un pont de vista neutral e i informazion i g'ha de vesser verifegabei
  3. La Wikipedia l'è libera: tuts i pœl dar una man a scriver e la g'ha la licenza dobia CC BY-SA e GDFL
  4. La Wikipedia la g'ha un codex de comportament e tuts i g'ha de rispetar-s
  5. La Wikipedia la g'ha miga dei regolle fisse fœra dei 5 pilaster.
Image
Image

Una vox de scriver

Image
Image

Cossa s'pœl far?