Gomina
Gomina[1] edo finkatzailea[2] orrazkera-produktu bat da, orrazkera jakin batean ileari forma eta finkapena emateko erabiltzen dena.
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Antzinako Egiptoko momien analisiak frogatu du ilea gantzez egindako gela batekin orrazten zela. Analisiaren atzean dauden ikertzaileek diotenez, egiptoarrek produktua erabiltzen zuten beren estiloa bizitzan zein heriotzan bere lekuan mantentzeko. Natalie McCreesh, Manchesterreko Unibertsitateko Egiptologia Biomedikoko KNH Zentroko zientzialari arkeologikoak eta lankideek 18 momiatik hartutako ilearen laginak aztertu zituzten. Zaharrenak 3.500 urte inguru ditu, baina gehienak Dakhleh oasiko hilerri batean induskatu zituzten, Mendebaldeko Basamortuan, eta greko-erromatarren garaikoak dira, duela 2.300 urte ingurukoak.[3]
Clonycavango gizakia irlandar zingiretako momiak, K.a. 392 eta K.a. 201 bitartean karbono-14 bidez datatua, Iberiar penintsulatik edo Frantziako hego-mendebaldetik inportatutako pinu-erretxinaz egindako gel bat erabiltzen zuela adierazi zuten.[4]
1914an, Buenos Airesko bihotzean dagoen farmazia txiki batean (Florida al 600), José Antonio Brancato albaitariak ilerako lehen finkatzailea sortu zuen, marka erregistratu gisa gomina izena eramango zuena. Horretarako, arabiar goma, persiar tragakantoa eta esentzia ezberdinak nahastu zituen. Laster, gomina hitza finkatzailearen sinonimo bihurtu zen. Horretarako erabilitako xaboiak eta olioak mugitu zituen finkagailu bat. 1929an, Chemical Works britainiar konpainiak Brylcreem asmatu zuen, hurrengo hamarkadetan Erresuma Batuko eta Estatu Batuetako ile-produktuen merkatuko liderra bihurtuko zena.
1920ko hamarkadaren hasieran, The R. L. Watkins Company enpresak Glostora finkatzailea merkaturatu zuen Estatu Batuetan, eta 1942an iritsi zen Mexikora. Han, hainbat hamarkadatan izan zen ezaguna.
1960ko hamarkadan, geroago Dep Corporation deituko zenak Estatu Batuetan ilerako gel modernoa asmatu zuen.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskalterm: [Hipermerkatuetako Produktuak Hiztegia] [2009]
- ↑ Euskalterm: [Norbere Irudia, Ile-apaindegiak eta Estetika Hiztegia] [2011]
- ↑ (Ingelesez) Marchant, Jo. (2011ko abendua). «Ancient Egyptians used 'hair gel'» Journal of Archaeological Science 38 (12): 3432-3434. doi:..
- ↑ (Ingelesez) Colm. (2011-8-11). «Irish bog bodies, some recent discoveries» Irish Archaeology.
