Ísafjarðarbíó

Ísafjarðarbíó er kvikmyndahús á Ísafirði. Það er elsta starfandi bíóhús á Íslandi. Fyrsta bíósýningin í nýreistu Alþýðuhúsi Ísfirðinga fór fram 23. nóvember 1935. Bíóið hefur starfað alla tíð síðan undir nafninu Ísafjarðarbíó.

Alþýðuhús Ísfirðinga

Alþýðuhús Ísfirðinga við Norðurveg á Ísafirði var reist árin 1934-35 af félögum í Verkalýðsfélaginu Baldri og Sjómannafélagi Ísfirðinga, undir forystu Hannibals Valdimarssonar og Eiríks Einarssonar. Hannibal hafði áður haft forystu um byggingu félagsheimis í Súðavík, þar sem hann tók að sér forystu í félagi verkamanna og sjómanna. Hannibal flutti til Ísafjarðar árið 1931 og skipaði sér þegar í forystusveit jafnarðarmanna. Hann varð formaður í Baldri árið eftir.

Fyrstu hugmyndir að byggingu Alþýðuhússins voru kynntar á félagsfundi í Verkalýðsfélaginu Baldri í nóvember 1933. Þórir Baldvinsson arkitekt í Reykjavík teiknaði húsið, en Hannibal Valdimarsson var framkvæmdastjóri byggingarinnar. Eigendur hússins voru Verkalýðsféagið Baldur og Sjómannafélag Ísfirðinga. Sumarið 1934 var grunnur hússins grafinn á höndum í sjálfboðavinnu af meðlimum verkalýðsfélaganna. Jón H. Sigmundsson byggingameistari á Ísafirði tók að sér smíði hússins. Unnið var að byggingunni veturinn 1935 og um vorið var húsið komið undir þak. Haustið 1935 var fundasalur og eldhúsaðstaða í kjallara tilbúin, en mánuði síðar var aðalsalurinn vígður.

Fyrsti félagsfundur Baldurs í Alþýðuhúsinu var haldinn 27. október 1935, í veitingasal í kjallara, en mánuði síðar var fyrsta kvikmyndin sýnd í bíósalnum. Alþýðuhúsið varð aðalsamkomuhús bæjains. Þar fóru fram kvikmyndasýningar, fundir, samkomur og dansleikir, tónleikar, leiksýningar og fleiri uppákomur. Um árabil buðu stéttarfélögin börnum bæjarins á jólatrésskemmtun í Alþýðuhúsinu á þriðja í jólum. Í kjallara hússins voru minni fundasalir og veitingaaðstaða. Á efstu hæð hússins voru íbúðir og íbúðaherbergi, en síðar voru þar skrifstofur verkalýðsfélaganna og skrifstofur Lífeyrissjóðs Vestfirðinga. Þar var einnig um árabil rekin Sjómannastofa.

Árið 1938 var Alþýðuhúsið múrhúðað að utan. Súlur og sléttbönd voru slétthúðuð en húsið hraunhúðað en súlur við aðaldyr húðuð með hrafntinnu og kvartsi. Múrarameistari var Þórður G. Jónsson. Síðar var húsið klætt að utan. Viðbygging var reist við húsið á árunum 1977-1980 með nýjum inngangi í kjallara hússins. Þar var rekið veitingahús og skemmtistaður.

Ísafjarðarbíó

Fyrsta kvikmyndasýningin í Alþýðuhúsi Ísfirðinga fór fram 23. nóvember 1935. Sýnd var kvikmyndin Syndaflóðið. Ísafjarðarbíó fékk einkaleyfi bæjarstjórnar til kvikmyndasýninga í bænum. Áður hafði starfað kvikmyndahús í bænum undir stjórn Helga Guðbjartssonar í gamla bæjarþinghúsinu við Hafnarstræti. Húsið var síðar var flutt í Mjallargötu og tók við hlutverki skátaheimilis.

Fyrsti framkvæmdastjóri Ísafjarðarbíós var Hannibal Valdimarsson formaður Verkalýðsfélagsins Baldurs. Frá þeim tíma fylgdi það oftast forystu Verkalýðsfélagins Baldurs að stýra bíóinu. Þegar Pétur Sigurðsson var ráðinn starfsmaður verkalýðsfélaganna á Ísafirði árið 1970 varð hann um leið framkvæmdastjóri Alþýðuhússins og Ísafjarðarbíós. Á síðast áratug aldarinnar sömdu verkalýðsfélögin við hjónin Gróu Bö'varsdóttur og Steinþór Friðriksson (Dúi) um rekstur bíósins og samkomuhússins. Hafa þau haldið uppi bíósýningum á Ísafirði í hartnær fjóra áratugi.