Zwitserland

Zwitsersche Confederoasje; Schweizerische Eidgenossenschaft; Confédération suisse; Confederazione Svizzera; Confederaziun svizra
	; Liggienge in Europa
Officiële toale	Duuts 64%,; Frans 19%,; Italioans 8%, ; Reto-Romoans 1%
Hoofdstad	Bern
Stoatsvorm	Federoale republiek
Stoatshoofd	President: ; Guy Parmelin
Êerste minister	Boendsroad
Ippervlak	41.284 km²
Inweuners	7.604.467 (2009)
Bevolkiengsdichtheid	184,2 inw./km²
Munte	Zwitsersche frang (CHF)
Tydzone	UTC+1; (zomertyd: UTC+2)
Landcode	CH, CHE
Telefongcode	(+41)
Internet-TLD	.ch
Nationale fêestdag	1 ogustus

Zwitserland (Duuts: Die Schweiz, Frans: la Suisse, Italioans: la Svizzera, Reto-Romoans: Svizra, Latyn: Confoederatio Helvetica), officieel de Zwitsersche Boundsstoat of Zwitsersche Confederoasje is e land in 't middn van Europa met Duutsland in 't nôordn, Frankryk in 't westn, Italië in 't zuudn, Ôostnryk en Liechtnstein in 't ôostn.

Administratief gezien is 't e federoale republiek die bestoat uut 26 kantongs. Zwitserland hèt e geschiedenisse van neutraliteit: in 1815 is deur 't Congres van Weenn d'êeuwige neutraliteit van 't land deur d'Europeesche grôotmachtn erkend. 't Is gin lid van d'Europeesche Unie, moar economisch wel styf afhankelyk van de EU.

D'n hoofdstad (de facto) is Bern. Andere grôote steedn zyn Zürich, Genève, Bazel, Lausanne, Luzern en Lugano.

Bevolkienge

Zwitserland is gin noatiestoat. Der bestoat gin 'Zwitsersche etniciteit'. In plekke doarvan is Zwitserland e soamnlevienge van surtout vier inhêemsche etnische groepn: Zwitserduutschers (65%), Romandiërs (18%), Italioans-Zwitsers (10%) en Reto-Romoann (1%).

Toaln

De nationoale en officiële toaln van Zwitserland zyn:

Duuts, ols hoofdtoale geklapt deur 63,7% van de bevolkienge
Frans, 20,4%
Italioans, 6,5%
Reto-Romoans, 0,5%

9,0% van de bevolkienge in Zwitserland sprikt nog een andere êerste toale lyk Albanees, Servo-Kroatisch, Portugees, Spoans, Iengels, Turks, Tamil, Arabisch en Nederlands.

't Duuts dat deur de Duutstoalige Zwitsers gesprookn wordt is Zwitserduuts, dat ip vele puntn verschilt van 't Hoogduuts. 't Zwitsers Frans wykt in details ook of van 't officiëel Frans. 't Reto-Romoans wordt gesprookn in e dêel van 't kantong Graubünden.

Administratieve indêlienge

't Besteur van 't land is decentroal geregeld, mè vele autonomie vo de gemêentes en de kantongs. 't Land telt officieel 26 kantongs.

AG	Aargau	GR	Graubünden	SO	Solothurn
AR	Appenzell Ausserrhoden	JU	Jura	TG	Thurgau
AI	Appenzell Innerrhoden	LU	Luzern	TI	Ticino (Duuts: Tessin)
BL	Basel-Landschaft	NE	Neuchâtel	UR	Uri
BS	Bazel-Stad	NW	Nidwalden	VS	Wallis (Frans: Valais)
BE	Bern	OW	Obwalden	VD	Vaud
FR	Fribourg (Duuts: Freiburg)	SG	Sankt Gallen	ZG	Zug
GE	Genève (Duuts: Genf)	SH	Schaffhausen	ZH	Zürich
GL	Glarus	SZ	Schwyz

Van al die kantongs zyn de mêeste Duutstoalig. Genève, Vaud, Neuchâtel en Jura zyn Franstoalig, Wallis, Fribourg en Bern zowel Frans- ols Duutstoalig, Ticino Italioanstoalig en Graubünden Duuts-, Italioans- en Retoromoanstoalig.

Ip 't lêegste administratief niveau stoat de gemêente, woarvan dan der circa 2500 in Zwitserland zyn.

Ofbeeldiengn die ier by passn ku je vien in de categorie Switzerland van Wikimedia Commons.

{{{ofb_links}}}	Landn in Europa	{{{ofb_rechts}}}	{{{ofb_groot}}}
Albanië • Andorra • Armenië • Azerbeidzjan • België • Bosnië-Herzegovina • Bulgareye • Cyprus • Denemarkn • Duutsland • Estland • Finland • Georgië • Grieknland • Holland • Hongareye • Ierland • Itoalië • Kazachstan • Kosovo • Kroatië • Letland • Liechtnstein • Litouwn • Luxemburg • Malta • Moldoavië • Monaco • Montenegro • Noord-Macedonië • Nôorweegn • Oekraïne • Ôostnryk • Pooln • Portugal • Roemenië • Rusland • San Marino • Servië • Slovakeye • Slovenië • Spanje • Tsjechië • Turkeye • Vaticoanstad • Verênigd Keunienkryk • Vrankryk • Wit-Rusland • Ysland • Zweedn • Zwitserland			{{{ofb_groot}}}