Washington (tiểu bang)
| Washington | |||
|---|---|---|---|
| — Tiểu bang — | |||
 | |||
| Tên hiệu: "The Evergreen State" (unofficial)[1] | |||
| Khẩu hiệu: Alki cho 'By and By' | |||
| Hiệu ca: "Washington, My Home" | |||
 Bản đồ của Hoa Kỳ với Washington được đánh dấu | |||
.svg)  Washington | |||
| Quốc gia | Hoa Kỳ | ||
| Trước khi trở thành tiểu bang | Lãnh thổ Washington | ||
| Ngày gia nhập | 11 tháng 11 năm 1889 (42) | ||
| Đặt tên theo | George Washington | ||
| Thủ phủ | Olympia | ||
| Thành phố lớn nhất | Seattle | ||
| Vùng và đô thị lớn nhất | Vùng đô thị Seattle | ||
| Chính quyền | |||
| • Thống đốc | Bob Ferguson (D) | ||
| • Phó Thống đốc | Denny Heck (D) | ||
| Diện tích | |||
| • Tổng cộng | 71,362 mi2 (184,827 km2) | ||
| • Đất liền | 66,544 mi2 (172,587 km2) | ||
| • Mặt nước | 4,757 mi2 (12,237 km2) 6.6% | ||
| Thứ hạng diện tích | 18 | ||
| Kích thước | |||
| • Dài | 240 mi (400 km) | ||
| • Rộng | 360 mi (580 km) | ||
| Độ cao | 1,700 ft (520 m) | ||
| Độ cao cực đại (Núi Rainier) | 14,411 ft (4,392 m) | ||
| Độ cao cực tiểu (Thái Bình Dương) | 0 ft (0 m) | ||
| Dân số (2024) | |||
| • Tổng cộng |  7,958,180[2] | ||
| • Thứ hạng | 13 | ||
| • Mật độ | 103/mi2 (39,6/km2) | ||
| • Thứ hạng mật độ | 22 | ||
| • Thu nhập theo hộ gia đình tại Hoa Kỳ | 94,600 đô la Mỹ (2023)[3] | ||
| • Thứ hạng thu nhập | 7[4] | ||
| Tên cư dân | Người Washington | ||
| Ngôn ngữ | |||
| • Ngôn ngữ chính thức | Không có (de jure) Tiếng Anh (de facto) | ||
| Múi giờ | UTC-8, America/Los_Angeles, UTC-7 | ||
| Viết tắt USPS | WA | ||
| Mã ISO 3166 | US-WA | ||
| Thành phố kết nghĩa | Hyōgo, Jalisco | ||
| Vĩ độ | 45°33′ N to 49° N | ||
| Kinh độ | 116°55′ W to 124°46′ W | ||
| Website | wa | ||
| |||
Washington là một tiểu bang ở vùng Tây Bắc Thái Bình Dương của Hoa Kỳ, phía bắc giáp với tỉnh British Columbia của Canada, phía nam giáp với Oregon. Thủ phủ của tiểu bang là Olympia còn thành phố lớn nhất là Seattle. Tiêu bang lấy tên của George Washington, tổng thống đầu tiên của nước Mỹ.
Năm 1846, Vương quốc Liên hiệp Anh và Ireland ký Hiệp định Oregon, chấp nhận chủ quyền của Hoa Kỳ đối với khu vực phía tây của Lãnh thổ Washington. Các thổ dân châu Mỹ trong khu vực nhường lại hầu hết đất đai về sau cấu thành tiểu bang Washington trong các hiệp ước Stevens năm 1854–1855. Năm 1889, Washington được kết nạp vào Hoa Kỳ. Là một trong những tiểu bang giàu có nhất và tự do xã hội nhất của Hoa Kỳ,[5] Washington luôn nằm trong số các tiểu bang có tuổi thọ cao nhất và tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất.[6] Washington là một trong những tiểu bang đầu tiên hợp pháp hóa cần sa y tế và giải trí (cùng với Colorado),[7] công nhận hôn nhân cùng giới[8] và cho phép phá thai theo yêu cầu trước quyết định Roe kiện Wade vào năm 1973.[9]
Tên gọi
[sửa | sửa mã nguồn]Khi thành lập Lãnh thổ Washington vào năm 1853, Quốc hội Hoa Kỳ thông qua luật đặt tên lãnh thổ theo Tổng thống George Washington; lãnh thổ ban đầu được đề xuất lấy tên "Columbia" theo Sông Columbia và Quận Columbia, nhưng Hạ nghị sĩ đại diện Kentucky Richard H. Stanton phản đối tên gọi vì quá giống với Đặc khu Columbia (thủ đô Hoa Kỳ, bản thân bao gồm thành phố Washington) và đề xuất đặt tên lãnh thổ mới theo Tổng thống Washington.[10][11][12] Washington là tiểu bang Hoa Kỳ duy nhất được đặt tên theo một tổng thống.[13]
Lịch sử
[sửa | sửa mã nguồn]Địa lý
[sửa | sửa mã nguồn]Khí hậu
[sửa | sửa mã nguồn]Chính quyền
[sửa | sửa mã nguồn]Kinh tế
[sửa | sửa mã nguồn]
Theo Cục Phân tích kinh tế, vào năm 2025, tổng sản phẩm trên địa bàn của Washington là 894,9 tỷ đô la Mỹ, thu nhập bình quân đầu người là 89.396 đô la Mỹ.[14] Tính đến tháng 6 năm 2025[cập nhật], tỷ lệ thất nghiệp của tiểu bang 4,5%, không thay đổi so với tháng 6 năm 2024,[15] xếp hạng thứ 37 tại Hoa Kỳ.[16]
Nhân khẩu
[sửa | sửa mã nguồn]Dân số
[sửa | sửa mã nguồn]Dân số của Washington là 7.705.281 người theo thống kê dân số Hoa Kỳ năm 2020,[17] tăng 14,6% so với thống kê dân số năm 2010.[18] Năm 2020, Washington là tiểu bang đông dân thứ 13 của Hoa Kỳ nói chung và là tiểu bang đông dân thứ ba về phía tây của Sông Mississippi, sau California và Texas.[19] Washington là tiểu bang có dân số lớn nhất và mật độ dân số cao nhất trong số tiểu bang Tây Bắc Thái Bình Dương, vượt Oregon và Idaho. Văn phòng Quản lý tài chính Tiểu bang Washington ước tính dân số tiểu bang là 8.115.100 người tính đến ngày 1 tháng 4 năm 2025.[20]
Tôn giáo
[sửa | sửa mã nguồn]Thành phần tôn giáo tại Washington, theo American Values Atlas của Public Religion Research Institute vào năm 2022.[21]
Những tôn giáo lớn tại Washington bao gồm:[22]
- Kitô giáo: 50%
- Không tôn giáo/Tôn giáo khác: 42%
- New Age: 3%
- Phật giáo: 2%
- Do Thái giáo: 1%
- Ấn Độ giáo: 1%
| Lịch sử dân số | |||
|---|---|---|---|
| Thống kê dân số | Số dân | %± | |
| 1850 | 1.201 | — | |
| 1860 | 11.594 | 865,4% | |
| 1870 | 23.955 | 106,6% | |
| 1880 | 75.116 | 213,6% | |
| 1890 | 357.232 | 375,6% | |
| 1900 | 518.103 | 45,0% | |
| 1910 | 1.141.990 | 120,4% | |
| 1920 | 1.356.621 | 18,8% | |
| 1930 | 1.563.396 | 15,2% | |
| 1940 | 1.736.191 | 11,1% | |
| 1950 | 2.378.963 | 37,0% | |
| 1960 | 2.853.214 | 19,9% | |
| 1970 | 3.409.169 | 19,5% | |
| 1980 | 4.132.156 | 21,2% | |
| 1990 | 4.866.692 | 17,8% | |
| 2000 | 5.894.121 | 21,1% | |
| 2010 | 6.724.540 | 14,1% | |
| 2020 | 7.705.281 | 14,6% | |
| 2025 (ước tính) | 8.001.020 | [23] | 3,8% |
| Source: 1910–2020[24][25][26][17] | |||
Văn hóa
[sửa | sửa mã nguồn]Xem thêm
[sửa | sửa mã nguồn]Tham khảo
[sửa | sửa mã nguồn]- ↑ "State Symbols". Washington State Legislature. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 7 năm 2014. Truy cập ngày 11 tháng 7 năm 2014.
- ↑ "United States Census Quick Facts Washington". Truy cập ngày 5 tháng 1 năm 2025.
- ↑ "Household Income in States and Metropolitan Areas: 2023" (PDF). Truy cập ngày 11 tháng 1 năm 2025.
- ↑ Table H-8. Median Household Income by State: 1984 to 2015 (Microsoft Excel), United States Census Bureau, ngày 13 tháng 9 năm 2016, lưu trữ bản gốc ngày 13 tháng 7 năm 2017, truy cập ngày 20 tháng 7 năm 2017
- ↑ Balk, Gene (ngày 27 tháng 2 năm 2018). "Liberals outnumber conservatives for first time in Washington state, Gallup poll shows". The Seattle Times. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 9 năm 2021. Truy cập ngày 28 tháng 5 năm 2020.
- ↑ "America's best states to live in, ranked". USA Today. Lưu trữ bản gốc ngày 7 tháng 11 năm 2018. Truy cập ngày 9 tháng 11 năm 2018.
- ↑ Walsh, John (ngày 21 tháng 5 năm 2013). Q&A: Legal Marijuana in Colorado and Washington (Báo cáo). Brookings Institution. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 9 năm 2021. Truy cập ngày 2 tháng 9 năm 2021.
- ↑ Casey, Heather. "Guides: A Brief History of Civil Rights in the United States: A Timeline of the Legalization of Same-Sex Marriage in the U.S." Georgetown Law Library. Bản gốc lưu trữ ngày 2 tháng 9 năm 2021. Truy cập ngày 2 tháng 9 năm 2021.
- ↑ Connelly, Joel (ngày 15 tháng 5 năm 2019). "Connelly: When Washington legalized abortion, before Roe v. Wade". Seattle Post-Intelligencer. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 9 năm 2021. Truy cập ngày 2 tháng 9 năm 2021.
- ↑ Brier, Warren J. (tháng 1 năm 1960). "How Washington Territory Got Its Name". Pacific Northwest Quarterly. 51 (1): 13–15. JSTOR 40487423.
- ↑ "History". City of Longview, WA. Bản gốc lưu trữ ngày 6 tháng 3 năm 2014. Truy cập ngày 17 tháng 4 năm 2014.
- ↑ Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên "Cowlitz Timeline" - ↑ "House Resolution No. 2016–4662" (PDF). Washington State Legislature. ngày 15 tháng 2 năm 2016. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 15 tháng 2 năm 2017. Truy cập ngày 4 tháng 4 năm 2017.
- ↑ "SASUMMARY State annual summary statistics: personal income, GDP, consumer spending, price indexes, and employment". U.S. Bureau of Economic Analysis. Truy cập ngày 4 tháng 5 năm 2026.
- ↑ Vance-Sherman, Anneliese (tháng 6 năm 2025). "The Monthly Employment Report". Washington State Employment Security Department. tr. 1. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2025.
- ↑ "Unemployment Rates for States, Seasonally Adjusted". U.S. Bureau of Labor Statistics. tháng 6 năm 2025. Truy cập ngày 23 tháng 7 năm 2025.
- 1 2 "Table 2. Resident Population for the 50 States, the District of Columbia, and Puerto Rico: 2020 Census" (PDF). United States Census Bureau. ngày 26 tháng 4 năm 2021. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 26 tháng 4 năm 2021. Truy cập ngày 26 tháng 4 năm 2021.
- ↑ "QuickFacts Washington; UNITED STATES". 2019 Population Estimates. United States Census Bureau, Population Division. ngày 19 tháng 3 năm 2020. Lưu trữ bản gốc ngày 2 tháng 2 năm 2019. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2020.
- ↑ "National Totals: Vintage 2019". United States Census Bureau. Truy cập ngày 19 tháng 3 năm 2020.[liên kết hỏng]
- ↑ "April 1, 2025 Population of Cities, Towns and Counties Used for Allocation of Selected State Revenues State of Washington" (PDF). Office of Financial Management. Lưu trữ (PDF) bản gốc ngày 23 tháng 2 năm 2026. Truy cập ngày 20 tháng 5 năm 2026.
- ↑ "Religious Tradition | Washington". The American Values Atlas. Public Religion Research Institute. Truy cập ngày 5 tháng 12 năm 2024.
- ↑ "Religious Composition of Washington". America's Changing Religious Landscape (Báo cáo). Pew Research Center. ngày 12 tháng 5 năm 2015. Lưu trữ bản gốc ngày 10 tháng 9 năm 2015. Truy cập ngày 12 tháng 9 năm 2015.
- ↑ "Quickfacts: Washington". United States Census Bureau. Truy cập ngày 13 tháng 1 năm 2025.
- ↑ "Washington". State & County QuickFacts. U.S. Census Bureau. Bản gốc lưu trữ ngày 16 tháng 9 năm 2008. Truy cập ngày 11 tháng 5 năm 2012.
- ↑ Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên "Census2012" - ↑ Lỗi chú thích: Thẻ
<ref>không hợp lệ; không có nội dung trong ref có tên "CensusGuide"
 | Bài viết liên quan đến Hoa Kỳ này vẫn còn sơ khai. Bạn hãy giúp Wikipedia mở rộng nội dung để bài được hoàn chỉnh hơn. |
